Plaza del Tenis, Haizearen Orraziaren atondoa
>Peña Gancheguiren esku-hartzea posible egin zuten gertakarien ibilbide kronologikoa proposatzen du erakusketak, Haizearen Orraziaren Plaza ulertzeko funtsezkoak diren hiru alderdien bidez antolatuta: dimentsio naturala, arkitektonikoa eta eskultorikoa.
>Okasiorako berariaz erreproduzitutako artxiboko argazkiak eta planoak, argitalpen zaharrak, ikus-entzunezko materiala, krokisak eta jatorrizko bestelako dokumentazioa erakusten dira, baita azken urteetako argazki-erreportajeak ere.
>Erakusketa irailaren 27ra arte bisitatu ahal izango da, eta Gipuzkoako arkitektoaren efemeridearen barruan kokatzen diren bestelako jarduerek osatuko dute programa.
Itxasoren hitzetan, “gaur erakusketa bat baino askoz gehiago aurkezten dugu. Donostiaren eta Euskadiren memoria kolektiboaren parte den espazio bati begi berriekin begiratzeko aukera aurkezten dugu. Izan ere, Plaza del Tenis eta Haizearen Orraziaren multzoa ez dira soilik leku fisiko bat edo nazioartean ezaguna den postal bat. Arkitekturaren, paisaiaren, hiriaren eta kulturaren arteko harremana ulertzeko modu bat dira”.
Sailburuaren esanetan, Peña Gancheguiren obrak “zerbait apartekoa” lortu zuen: “Gure kostaldeko paisaiarik sentikorrenetako eta indartsuenetako batean esku hartzea, haren gainetik jarri gabe. Itsasoarekin, harkaitzarekin, haizearekin eta, noski, Eduardo Chillidaren eskulturarekin elkarrizketan dagoen espazio bat eraikitzen jakin zuen. Arkitekturak eta arteak elkarri lehia egin beharrean, elkar osatzen duten espazio bat da”.
Hiru dimentsiotan barrena egindako ibilbide kronologikoa
Erakusketak Plaza del Tenis-en elkartzen diren hiru dimentsioen ibilbide kronologikoa eskaintzen du: arkitektonikoa, naturala eta eskultorikoa. Santa Teresa komentuko klaustro zaharraren inguruan, obraren testuingurua definitzen duten gertakariei buruzko dokumentazioa aurkituko du bisitariak, Peña Gancheguiren bizitza eta ibilbide profesionala irudikatzen duten testigantza grafikoekin batera. Sarrera horren ondoren, egindako obran zentratzen da erakusketa, jatorrizko dokumentazioan oinarrituta, eta amaieran berriki egindako birgaitze-lanaren azalpena eskaintzen da, epilogo gisa.
Kontakizuna zortzi etapatan egituratuta dago: gunearen jatorrietatik eta arkitektoaren jaiotzatik hasi (1926) eta 2026an amaitutako birgaitzera arte. Ibilbideko mugarri nagusien artean daude Peña Gancheguiren Madrilgo prestakuntza, Chillidak 1952tik aurrera Tenis Pasealekuaren amaieran eskultura bat jartzeko egin zuen ikerketa, 1963ko Trinidad Plaza —Plaza del Tenis-en aurrekari zuzena— eta 1974 eta 1977 artean multzoaren sorkuntza eta amaiera. Etapa bakoitza ilustratzeko askotariko iturriak erabili dira: okasiorako berariaz erreproduzitutako argazki eta planoak, argitalpen zaharrak, ikus-entzunezko materiala, jatorrizko krokisak eta dokumentazio idatzia, baita azken urteetako argazki-erreportajeak ere.
Argitalpenak, familia-tailerrak eta hitzaldiak
Erakusketarekin batera publiko ezberdinei zuzendutako jarduera-programa bat antolatu da. Lehenengo jarduera ekainaren 5ean hasiko da, institutuaren hezkuntza-taldeak, Maushaus-ek, gidatuko duen “Land Art” familia-tailerrarekin; ekainaren 19an berriz egingo da. Tailer honetan Donostiaren paisaia osatzen duen arkitektura-obra ikoniko honen materialtasuna landuko da, material bakar batetik abiatuta modu librean adieraziz
Gainera, erakusketaren barruan Plaza del Tenis liburuaren aurkezpena egingo da, Peña Ganchegui Funtsaren bildumako laugarren alea. Erakusketaren amaiera baino lehen argitaratuko da, eta irailaren 10ean aurkeztuko dute institutuan, Iñaki Ábalos laguntzaile duen testuaren egilearen presentziarekin. Haren hitzaldiak “Peña Ganchegui, mende bateko ondarea” zikloari hasiera emango dio; udazkenean egingo da, eta aldi berean “Peña Ganchegui, arkitekto ilustratua” erakusketa ere ikusgai egongo da institutuan urritik aurrera. Erakusketa aurretik egindako hainbat mugarriren jarraipen gisa ere ulertu behar da: MAS Context kultura-plataforman argitaratutako artikulu monografikoa eta Mario Sangalliren tesiaren lineako edizioa, biak ere 2026ko martxoaren 29tik eskuragarri, arkitektoaren jaiotzaren mendeurrena dela eta.
Erakusketaren liburuxka eskuragarri hemen
